جلال جلالى زاده

77

مبادى و اصطلاحات علم فقه ( فارسى )

كتابهاى مرجع و معتبر در فقه شافعى عالمان شافعىمذهب در زمينه مسائل فقهى بيشترين تأليفات را داشته‌اند و ميراث غنى و ارزشمندى را براى مسلمانان از خود به يادگار نهاده‌اند و نه‌تنها در فقه بلكه در ديگر دانشها مانند حديث ، تفسير ، كلام و . . . آثار گرانبهايى تدوين كرده‌اند . تأليفات فقهاى شافعى از دو امتياز اساسى برخوردار است : نخست اينكه : تسلسل در آنها رعايت شده است . دوم : در هردوره‌اى يك كتاب يا چند كتاب فقهى محور توجه فقها قرار گرفته و به شرح و توضيح آن پرداخته‌اند . تسلسل از كتاب « الأم » امام شافعى آغاز مىشود كه به وسيله شاگردش مزنى خلاصه مىشود سپس امام الحرمين جوينى ( 478 ه . ) كتابهاى ألأم ، املاء بويطى و مختصر مزنى را در كتاب نهايه تلخيص و مختصر مزنى را شرح مىكند و طرق مذهب و أوجه أصحاب را جمع مىنمايد . امام غزالى ( 505 ) كتاب نهايه را خلاصه نمود و آن را « البسيط » ناميد و بعدا البسيط را در وسيط و وسيط را در الوجيز و وجيز را در « الخلاصه » خلاصه نمود . همچنين امام رافعى ( م . 624 ) وجيز را خلاصه نمود و آن را « المحرر » نام‌گذارى كرد . امام رافعى ( م . 676 ه . ق . ) كتاب المحرر را در منهاج الطالبين اختصار نمود كه مهمترين كتاب در مذهب